Bawełna surowa – co to jest za włókno i jak można wykorzystać je na co dzień? Czy to specjalna odmiana bawełny i jaki ma wpływ na jakość ubrań i dodatków tekstylnych? Sprawdź nasz wyczerpujący poradnik i poznaj sekrety tej tkaniny!
Czym charakteryzuje się surowa bawełna?
Bawełna surowa, często określana także jako raw cotton to bawełna, która nie została poddana pełnej obróbce technologicznej i wykańczalniczej. Jest to materiał, który nie został wybielony, wybarwiony ani uszlachetniony chemicznie w żaden z dostępnych sposobów.
Nie chodzi tu jednak o surowe włókno prosto z pola, a o tkaninę lub dzianinę po uszyciu czy wydzierganiu – przed wykończeniem. Surowa bawełna charakteryzuje się naturalnym kolorem w odcieniach beżu, kremowych, piaskowych, czasem lekko szarawych. Brak tu charakterystycznego dla bielonej bawełny intensywnego, czystego odcienia bieli.
W dotyku jest nieco bardziej szorstka, niż tradycyjna bawełna poddana obróbce chemicznej, jest także mniej śliska, mniej wygładzona. Dla niektórych jej surowy charakter może być wadą sensoryczną, szczególnie u osób wrażliwych na materiały o podwyższonej szorstkości. Taka bawełna może zawierać resztki pektyn, wosków i innych roślinnych substancji naturalnych. Materiał surowy nie oznacza niskiej jakości, jest to po prostu jeden ze sposobów przetwarzania bawełny o specyficznych właściwościach.
Surowa bawełna – proces obróbki i wygląd końcowy
Surowa bawełna produkowana jest nieco inaczej, niż ta tradycyjna. Klasyczny proces obróbki polega na odtłuszczaniu, bieleniu, barwieniu, zmiękczaniu i stabilizacji wymiarowej włókien. W przypadku bawełny surowej ogranicza się kolejne etapy wykończenia, dlatego materiał może pozostać bez bielenia, barwienia czy intensywnego zmiękczania.
Materiał wygląda bardziej naturalnie, rustykalnie, mniej jednolicie, mogą być na nim widoczne pojedyncze nieregularne struktury czy niedoskonałości. Warto wiedzieć, że bawełna surowa może mocniej reagować na pierwsze prania (np. kurczeniem), dlatego kluczowe jest trzymanie się zaleceń pielęgnacji i ostrożne suszenie.
Kolor zwykle wynika z naturalnego odcienia włókien, dlatego efekt może się różnić między partiami materiału i bywa mniej przewidywalny niż w przypadku bawełny barwionej. Różnić się on będzie w zależności od partii surowca i tego, jaki naturalny odcień miały dane włókna. Surową bawełnę często stosuje się też jako baza do dalszej obróbki, można ją bowiem ozdabiać czy barwić wedle własnego uznania – także metodami domowymi, amatorskimi.
Zalety i wady surowego materiału
Dla części osób zaletą surowej bawełny może być brak barwienia i intensywnego wykończenia, ale komfort skórny jest indywidualny i zależy również od szorstkości materiału oraz sposobu prania. Ograniczenie części etapów wykończenia może zmieniać zużycie środków chemicznych w procesie produkcji, ale realny wpływ środowiskowy zależy od konkretnej technologii i łańcucha dostaw. W zależności od technologii może też zmieniać zużycie wody i energii, choć w praktyce wiele zależy od zakładu produkcyjnego i zastosowanych procesów.
Naturalny wygląd takiej bawełny jest ceniony wizualnie przez fanów rustykalnych wykończeń, w projektach minimalistycznych, folklorystycznych. Wszędzie tam, gdzie zastosowanie znajdzie naturalna estetyka, sprawdzi się taki właśnie rodzaj bawełny.
Dodatkowo surowa bawełna ma dużą chłonność. Jest chłonna, więc łatwo przyjmuje wodę i barwniki, ale ta sama cecha może utrudniać późniejsze dopieranie plam. Można ją dalej wykańczać lub barwić,, na przykład ozdabiając samodzielnie albo barwiąc na wybrany kolor w warunkach domowych, co daje duże możliwości tworzenia odzieży czy dodatków w duchu DIY.
Bawełna surowa nie jest jednak pozbawiona wad. W porównaniu do klasycznej, miękkiej bawełny, takiej jak ta dostępna w naszym sklepie Out of The Box, nie bywa mniej miękka i może dawać mniej „gładkie” odczucie na skórze, dlatego nie każdemu będzie odpowiadać.
Jest także podatna na kurczenie się w wyniku prania i suszenia w wysokich temperaturach. Może reagować na pranie i suszenie mniej przewidywalnie niż materiały stabilizowane, dlatego warto testować pielęgnację stopniowo. Trudniej z niej wywabić plamy poprzez niespotykaną chłonność – w przypadku barwienia chłonność jest plusem, ale gdy chcemy usunąć zanieczyszczenia, staje się wadą.
Taka bawełna może zachowywać się inaczej niż materiał po pełnym wykończeniu, dlatego trwałość i komfort będą w większym stopniu zależały od gramatury, splotu i pielęgnacji.
Zastosowania surowej bawełny: od odzieży po tekstylia domowe
Surowa bawełna bywa wykorzystywana w odzieży bazowej, roboczej lub technicznej, a także w projektach nastawionych na naturalny wygląd materiału. Stosuje się ją także do tworzenia prototypów oraz prób kroju i szycia, zanim materiał przejdzie docelowe wykończenie.
Często jest to baza do dalszego barwienia czy uszlachetniania, materiał stosowany do tworzenia wzorników, krojów, prób fasonów. W tekstyliach domowych często stosuje się taką bawełnę do produkcji firan czy zasłon, bo nie mają one kontaktu ze skórą i nie muszą mieć miękkiego, komfortowego wykończenia.
Ze względu na chłonność, surowa bawełna jest też używana do produktu ścierek i innych materiałów tekstylnych. Tworzy się z niej obrusy, bieżniki, torby materiałowe. Pokrowce, poszewki na poduszki, narzuty na łóżko – do tego typu zastosowań jest to materiał, który naprawdę się sprawdza.
Wykorzystywana jest także w produktach DIY i rzemiośle różnego rodzaju, w projektach artystycznych, personalizowanych gadżetach czy innych akcesoriach, gdzie będzie poddana dalszej obróbce.
Surowa bawełna jest więc użytecznym, funkcjonalnym materiałem, ma jednak ograniczoną ilość zastosowań i w wielu przypadkach nie jest w stanie zastąpić typowej, miękkiej bawełny poddanej pełnej wykończeniowej obróbce. Jej wybór powinien być podyktowany potrzebami użytkowymi albo gustem, z zachowaniem wiedzy na temat pielęgnacji i ograniczeń tego typu materiału. Sięgnij po taki wariant bawełny, który najlepiej pasuje do planowanego zastosowania i oczekiwanego komfortu.
Spodoba Ci się
Bawełna merceryzowana – czym się różni od zwykłej bawełny?
Bawełna z recyklingu – czy warto ją wybierać?
Bawełna ring spun – co to jest? Czy jest lepsza od klasycznej bawełny?
Jak rozciągnąć ubrania z bawełny, a jak je celowo skurczyć?
Poliester a bawełna – oto różnice. Który materiał będzie lepszy dla skóry?
Zabawa w odgrywanie ról – dlaczego jest ważna i jak ją wspierać
Jak dobrać zabawki do wieku dziecka? Praktyczny przewodnik dla rodziców
