Merceryzowana bawełna – co to takiego i czym różni się od tradycyjnej wersji bawełny? Czym jest proces merceryzacji i jak wpływa na ostateczny wygląd i trwałość tkaniny? Czy warto wybierać taki rodzaj materiału? Sprawdź kompleksowy poradnik!
Na czym polega proces merceryzacji?
Bawełna merceryzowana – co to znaczy? Jaka to bawełna? Najpierw należy zacząć od tego, czym jest proces merceryzacji. To chemiczne obrabianie bawełny, a nie osobny rodzaj włókna, tak więc merceryzowana bawełna pochodzi z tego samego źródła, co tradycyjna i początkowo powstaje w identyczny sposób.
Merceryzację przeprowadza się najczęściej albo na gotowej przędzy, albo już na powstałej tkaninie bawełnianej. Materiał poddaje się działaniu stężonego roztworu wodorotlenku sodu, przez co włókna mocno pęcznieją. W wyniku tego procesu struktura włókien rozluźnia się, zmienia swój przekrój poprzeczny.
Następnie tego typu materiał utrzymuje się pod napięciem, aby zapobiec skurczeniu się, bo napęczniałe włókna mogłyby zachować się właśnie w ten sposób. Na koniec włókna są dokładnie płukane i neutralizowane, tak aby gotowy materiał spełniał standardy bezpieczeństwa użytkowego.
Merceryzowana bawełna – co to oznacza dla efektu wizualnego? Okrągły przekrój włókien staje się bardziej regularny, uporządkowany, przez co inaczej odbija światło. Materiał nabiera połysku, kolory pogłębiają się, a samą tkaninę często określa się jako bardziej elegancką. Faktem jest jednak, że proces jest kosztowny i wymaga dodatkowych etapów produkcyjnych, dlatego nie jest standardem, a jedną z dostępnych technologii wykończenia bawełny.
Merceryzowana bawełna – co to znaczy z punktu widzenia nomenklatury? Nazwa pochodzi od Johna Mercera, twórcy techniki merceryzacji, który odkrył zjawisko już w XIX wieku, ale dopiero później udoskonalono technikę utrwalania efektu, który pozostawia ten ciekawy proces chemiczny.
Wygląd i właściwości merceryzowanej tkaniny
Tkanina poddana merceryzacji cechuje się przede wszystkim jedwabistym połyskiem. Z tego powodu wykończenie porównywane jest do tego, które oferuje jedwab lub innego rodzaju szlachetne tkaniny. Wygląda bardziej czysto i elegancko, niż tradycyjna bawełna, dlatego o procesie merceryzacji często mówi się jako o uszlachetnianiu włókien.
Wśród właściwości fizycznych wymienić można między innymi zwiększoną gładkość powierzchni takiej tkaniny, mniejszą szorstkość w dotyku, bardziej zwartą strukturę przędzy i jednolite wykończenie. Merceryzacja może poprawiać zdolność wiązania barwników, co sprzyja uzyskaniu intensywniejszych kolorów i ich lepszemu utrzymaniu, choć efekt zależy również od technologii barwienia i pielęgnacji. Kolory są głębsze, bardziej nasycone, co jest pośrednio efektem odbijania się światła od nietypowego przekroju włókien.
Pomimo odmiennego wyglądu, merceryzowana bawełna zachowuje podstawowe właściwości włókna bawełnianego, takie jak przewiewność, choć reakcje skórne zawsze mogą zależeć także od barwników i wykończeń.Zwykła bawełna jest nieco bardziej matowa wizualnie, może szybciej tracić intensywność koloru, ma mniej uporządkowaną strukturę włókien.
Połysk merceryzowanej bawełny, choć może sprawiać takie wrażenie, nie pochodzi z dodatku syntetycznych włókien. Jest to więc gratka dla osób, które lubią połysk i gładkie wykończenie materiału, ale preferują bawełnę zamiast tkanin syntetycznych. Bawełny merceryzowanej nie docenią zaś fani tradycyjnych wykończeń matowej bawełny – grubszej, bez połysku, często o nieco fakturowanej strukturze włókien.
Merceryzowana bawełna – zastosowanie w modzie i tekstyliach
Bawełna merceryzowana bywa wykorzystywana w produktach o podwyższonych wymaganiach estetycznych, ponieważ sam proces podnosi koszt wytworzenia materiału.. Z takiej bawełny produkuje się więc często koszule wizytowe, szczególnie męskie, eleganckie t-shirty bez nadruków, o gładkiej powierzchni, a także dzianiny o podwyższonej estetyce.
W tekstyliach domowych stosuje się ją do produkcji pościeli o bardzo intensywnych kolorach, ręczników dekoracyjnych, obrusów czy tkanin stołowych mających funkcje ozdobne. Ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie najważniejsza jest estetyka i trwałość koloru, a produkt będzie miał ciągły kontakt z dużą ilością światła i częstym praniem, czyli czynnikami, które mogą narazić tkaninę na szybszą utratę barwnika.
Merceryzacja ma, rzecz jasna, szereg ograniczeń. Największym minusem jest cena końcowego produktu oraz nakład kosztowy (w tym kosztów naturalnych), który trzeba ponieść w procesie produkcji i chemicznym uszlachetnianiu włókien. W przypadku odzieży roboczej lub typowo codziennej korzyści z merceryzacji mogą być mniej odczuwalne w stosunku do wyższej ceny materiału.
Merceryzowana bawełna to nadal bawełna, nadal jest więc narażona na kurczenie czy rozciąganie, gniecie się podobnie oraz należy prać ją tak samo, jak tradycyjne włókno, z uwzględnieniem instrukcji producenta. Jest to więc rozwiązanie dopasowane do konkretnych potrzeb, nie najlepsze istniejące.
Czy merceryzowana bawełna jest trwalsza?
Merceryzacja może poprawiać stabilność struktury włókien, co w niektórych przypadkach wpływa na zachowanie formy materiału. Struktura takiej przędzy jest też bardziej odporna na mikrouszkodzenia, przez co powierzchnia tkaniny zużywa się wolniej, mniej się mechaci, lepiej zachowuje swoją formę po wielu praniach.
Pamiętaj jednak, że trwałość produktu nigdy nie zależy wyłącznie od rodzaju użytej przędzy. Liczy się także gramatura, sposób produkcji i jakość szycia, krój, wzornictwo i to, jakiego splotu użyto. Zdarzyć się więc może, że klasyczna dobrej jakości bawełna, jak ta dostępna w naszym sklepie Out of The Box, sprawdzi się dużo lepiej, niż bawełna merceryzowana niskiej jakości.
Proces merceryzacji może – ale nie musi – wpłynąć na ostateczną jakość produktu, należy go jednak traktować jako składową, a nie jedyny wyznacznik przy wybieraniu odzieży. Merceryzacja poprawia niektóre parametry, ale nie czyni ubrań niezniszczalnymi. Jest to jedna z technologii obróbki włókien, stosowana tam, gdzie najbardziej liczy się wygląd i stabilność materiału.
Warto zwracać uwagę na rzetelne informacje o materiale i jakości wykonania, aby nie kierować się wyłącznie nazwą technologii. Sama merceryzacja nie gwarantuje jakości — liczy się całokształt wykonania, dlatego zawsze warto patrzeć na materiał, krój i sposób szycia, a nie tylko na nazwę procesu.
Spodoba Ci się
Bawełna z recyklingu – czy warto ją wybierać?
Bawełna ring spun – co to jest? Czy jest lepsza od klasycznej bawełny?
Jak rozciągnąć ubrania z bawełny, a jak je celowo skurczyć?
Poliester a bawełna – oto różnice. Który materiał będzie lepszy dla skóry?
Zabawa w odgrywanie ról – dlaczego jest ważna i jak ją wspierać
Jak dobrać zabawki do wieku dziecka? Praktyczny przewodnik dla rodziców
Co można robić w ferie? 12 pomysłów na gry i zabawy
